venster slepen

RECENSIES

28/01/10 © de Gelderland - Martin Hermens
10/01/10 © Moose.nl - RiRo
12/10/10 © Nieuwsblad van het Noorden - Corné Sparidaens
06/12/10 © KRO Nacht van het goede leven - Adeline van Lier (beluisteren)
02/12/09 © Theatermaggezien - Inez Minten
02/12/09 © Trouw - Anita Twaalfhoven
20/11/09 © Het Parool - Joukje Akveld
13/11/09 © De Standaard - Wouter Hillaert
12/11/09 © Theatercentraal.nl - Judith Blankenberg
09/11/09 © ATV - Swa Van de Brul
07/11/09 © NRC Handelsblad - Elisabeth Heiikoop
04/11/09 © KNACK - Els Van Steenberghe
03/11/09 © 8Weekly - Moon Saris
30/10/09 © De Morgen - Liv Laveyne
30/10/09 © Volkskrant - Annette Embrechts
29/10/09 © Deadline.nl - Ykwinno Hensen
26/10/09 © Brabants Dagblad - Mieske van Eck

 

Klassieker van Brontë fascineert op toneel
Een vieze, stinkende hond. De jonge Heathcliff hoeft niet op veel hartelijkheid te rekenen wanneer de vader van Cathy en Patrick het straatschoffie mee naar huis neemt als nieuw ‘speeltje’ voor zijn kinderen. Bij Patrick groeit de haat, bij Cathy slaat die om in een onvermijdelijke aantrekkingskracht. Zo begint het drama dat Emily Brontë in haar roman Wuthering heights uit 1847 genadeloos uit de doeken doet. Haar verhaal gaat vooral over verantwoordelijkheid durven nemen voor de keuzes die je maakt in je leven, ook al zijn de gevolgen daarvan soms desastreus.

 

Cathy’s liefde voor de rebelse Heathcliff is verleidelijk, maar ze kiest liever voor de veiligheid van een leven met de rijke Edgar. Tegen beter weten in, want ze zet daarmee de deuren open voor de vernietigende kracht van de liefde. De negentiende-eeuwse roman geldt nog altijd als een hoogtepunt van de Engelstalige literatuur. Daar theater van maken vraagt om lef. Heel veel lef. Het vuistdikke boek laat zich niet makkelijk temmen. Maar Jeroen Olyslaegers is erin geslaagd om haar tot de kern terug te brengen in sprankelende, heldere dialogen. De wreedheid en perversiteit van de strijd op leven en dood blijft in zijn toneeltekst oersterk overeind. Een centrale rol is weggelegd voor huishoudster Nelly. Zij is de enige die meteen door heeft dat er een hoop ellende op de loer ligt. Nelly is iemand die niet leeft, maar altijd toekijkt en vanuit die positie commentaar levert. Als haar voorspelling uitkomt en iedereen zich in het ongeluk stort, is zij het die roept dat het afgelopen moet zijn met al die passie.

 

Regisseur Floor Huygen heeft geen poespas nodig om Woeste Hoogten op de planken tot leven te brengen. De twee enorme windturbines leveren een spectaculaire bijdrage aan zijn bouwwerk, maar het echte vuurwerk komt vooral van de zes jonge acteurs. Hun energieke, haast ongeremde spel zorgt ervoor dat het drama je tot in elke vezel in je lijf raakt. Een opmerkelijke prestatie want geen enkel personage krijgt van Huygen een sympathieke karaktertrek mee. Toch sleuren ze je moeiteloos mee in hun drang naar zelfdestructie. Dat levert heftig en vooral fascinerend toneel op. 28 januari 2010 de Gelderlander © Martin Hermens

 

 

 

 

Woeste Hoogten
Al snel na het begin zet een in alle rust uitgevoerde tekstloze scène (de huishoudster wast Heathcliff) de toon voor het verteltempo. Ondertussen gaat het er, vooral in het eerste uur, behoorlijk heftig aan toe. Want Cathy en Heathcliff (dan nog kinderen) uiten in dat eerste deel hun ‘zielsverwantschap’ heel fysiek. Veel geduw en getrek dus. Door het goede en gelaagde spel van Alejandra Theus en Joris Smit (en de subtiele regie natuurlijk) is dan al wel de hartstocht goed voelbaar. Dat doen ze heel knap.

 

Cathy: ‘Ik weet het niet.’ Heathcliff: ‘Maar voel je het?’ Bewerker Jeroen Olyslaegers heeft in zijn tekst hier en daar wat met spiritueel taalgebruik gestrooid. Zelf noemt hij dat overigens ‘denkbeelden van intuïtieve wijsheid’. Dat is niet zo’n gek idee van hem. Want door die ingreep verwoordt de negentiende-eeuwse Cathy de keuzes waarvoor ze staat (natuur of cultuur, hart of verstand, Edgar of Heathcliff) op een voor de toeschouwer van nu makkelijk herkenbare manier.

 

Woeste Hoogten is een goede voorstelling, vind ik, het is degelijk en krachtig theater. In een regie zonder fratsen en met een goede, functionele enscenering. Als ik zo om me heen kijk, zie ik dat ik lang niet de enige volwassene ben die op deze voor de Gouden Krekel genomineerde voorstelling is afgekomen. Ik vraag me dan ook af of ik zelf wel altijd de juiste keuzes heb gemaakt. Zou ik niet vaker voor een voorstelling moeten kiezen die bedoeld is voor jongeren vanaf dertien? Gezien 10 januari 2010 Moose.nl © RiRo gezien

 

Ik had wel dagen kunnen applaudisseren
De Vereniging van Schouwburgen en Concertgebouwdirecties (VSCD) nomineerde vorige week de voorstelling Woeste Hoogten van Theater Artemis uit Den Bosch voor een Gouden Krekel; een prijs voor de meest
indrukwekkende jeugdtheaterproductie. Gisteren was het stuk naar de gelijknamige roman van Emily Brontë uit 1847 te zien in de Stadsschouwburg in Groningen. Dagblad van het Noorden vroeg na afloop drie bezoekers om hun mening.

 

Herman Klomp (61), oogarts uit Leek
"Een zinderend goede voorstelling. Ik ken ook het boek, en dat is naar onze huidige begrippen toch behoorlijk traag. Als je dan nu ziet hoe dit gezelschap er in is geslaagd het verhaal met een aantal versnellingen recht te doen, dat is toch bewonderenswaardig knap. Ik was zeer onder de indruk van Joris Smit als Heathcliff. Zoals hij de jonge wilde speelde, zo gepassioneerd. En dan die geluidseffecten. Het was werkelijk prachtig."

 

Kamala Batjes (13), scholier uit Engelbert
"Het is puur toeval dat ik deze voorstelling heb bezocht. Ik was bij een vriendin in de stad en het weer was te slecht om naar huis te gaan, dus we dachten kom… Ik vond het heel mooi. Die Cathy (Alejendra Theus, red.) en Heathcliff waren erg goed, vooral als ze elkaar te lijf gingen. Maar de rest ook. Het is zo knap dat die acteurs zich zo goed kunnen inleven. Je merkte ook nergens dat het om een oud verhaal ging – het is helemaal van deze tijd."

 

Lowie Smink (21), theatermaker uit Groningen
"Ik heb deze voorstelling ook in Haarlem gezien. In het begin kijk je daardoor anders. Meer analytisch, maar na verloop van tijd zat ik er weer helemaal in. Al die egocentrische mensen, waar je uiteindelijk begrip voor krijgt. En dat terwijl egocentrische mensen in het normale leven… Als het om liefde gaat, is egocentrisme volslagen gerechtvaardigd, zeker als je voor je liefde wilt vechten. Ik had wel dagen achtereen kunnen applaudisseren."
11 januari 2010 Nieuwsblad van het Noorden © Corné Sparidaens

 

 

Wuthering Heights anno 2009
Wat Wuthering Heights tot een ultieme klassieker maakt, is de verwoestende passie tussen Heathcliff en Catherine, die vooral tussen de regels raast. Wat het tot een boek maakt dat je kunt lezen en blijven lezen, is dat je blik op de hoofdpersonages evolueert naargelang je eigen leven vordert. Het is geen sinecure om zoiets geloofwaardig en aangepast aan een (jong) eenentwintigste-eeuws publiek op de planken te brengen. Theater Artemis uit Den Bosch (in coproductie met het Kortrijkse Theater Antigone) slaagt er over de hele lijn in. Woeste hoogten, rusteloze zielen is een indrukwekkende, wilde voorstelling, waarin de sterke, fysieke acteerprestaties van de hoofdrolspelers de innerlijke wereld van de personages uitmuntend uit de verf doen komen.

 

Cathy (Alejandra Theus) en haar broer Patrick (Fabian Jansen) spelen op een decor van simpele houten planken. Ze zijn uitgelaten, onbesuisd en gelukkig. Wanneer hun vader thuiskomt, heeft hij een verrassing voor hen mee: een nieuwe broer, Heathcliff (Joris Smit). De twee weten aanvankelijk niet goed wat ze met de vuile, vreemde jongen moeten aanvangen. Wat moet hij in hun onbezorgde wereld? ‘Er is al een broer!’ roept Patrick, die zijn positie in het hart van zijn zusje onmiddellijk bedreigd voelt. De temperamentvolle Cathy gaat een stukje mee in de pesterijen die haar broer voor de nieuwkomer bedenkt, maar raakt al snel door de ongetemde Heathcliff geïntrigeerd. Je ziet beide personages op de scène uitgroeien van kinderen tot adolescenten. Spel verandert in passie. Cathy ziet in Heathcliff een zielsverwant. ‘Hij is meer mezelf dan ik zelf ben!’ zegt ze. Desondanks trouwt ze met Edgar, een gecultiveerde, maar behoorlijk makke jongeman, die in alles de tegenpool van de ander is. Gekrenkt en woedend trekt Heathcliff weg. Wanneer hij jaren later terugkomt, zet hij Cathy’s wereld op zijn kop. Zij wordt verscheurd tussen haar hoofd en haar hart, tussen de veilige liefde voor Edgar en de woeste passie die ze voelt voor Heathcliff. ‘Ik wil ze allebei’, roept ze uit. Dat ze niet kan kiezen, wordt haar uiteindelijk fataal.

 

Jeroen Olyslaegers bewerkte de roman van Emily Brontë (1847) tot een hedendaagse, bevattelijke theatertekst. Hij heeft daarin allereerst oog voor de elementen die het origineel zo onvergetelijk maken. De meid Nelly (An Hackselmans) blijft de verteller van dienst. Alleen doet zij haar verhaal tegen het publiek, in plaats van tegen de nieuwe huurder van Edgars domein. De theater-Nelly is aanzienlijk korter van stof dan die in de roman. Het volledige tweede deel ervan wordt samengevat in amper een paar zinnen. Die drastische reductie sluit ongetwijfeld beter aan bij het interesseveld van een hedendaags en voornamelijk jong theaterpubliek (Woeste Hoogten werd gemaakt voor toeschouwers vanaf 13 jaar). Wat overblijft, is de kern van het verhaal: de explosieve driehoeksrelatie tussen Heathcliff, Edgar en Catherine en de onmiddellijke gevolgen ervan. De uitwassen ervan die ook de levens van de volgende generaties tekenen, heeft Olyslaegers wijselijk weggelaten.

 

Alejandra Theus geeft Cathy’s verscheurdheid en snel aangebrande karakter op een imponerende manier weer. Wat ons betreft wekt ze ook meer begrip op dan de Catherine uit de roman, omdat Theus haar ietsje menselijker brengt dan Brontë. Ze wordt een vrouw van vlees en bloed die je je anno vandaag best kunt voorstellen. De blonde, vrij tengere Joris Smit lijkt qua uiterlijk bijna het tegendeel van hoe Brontë haar Heathcliff typeert, (zij beschrijft hem als een zigeuner met zwarte ogen en zwart haar). De demonische kracht van het personage komt echter uitstekend in zijn spel naar voren. Hij is Heathcliff, daar bestaat geen twijfel over. Ook Smit maakt zijn personage, dat in voorstelling en roman meer dan eens als dierlijk wordt getypeerd, op een bepaalde manier erg menselijk. Hoe gemeen en gewelddadig hij soms ook is, de toeschouwer begrijpt zijn drijfveren en voelt de overweldigende liefde die hij voor zijn Cathy koestert. Wanneer hij als succesvolle, volwassen man naar de woeste hoogten terugkeert, is hij belust op wraak. De confrontatie met Cathy, waarin ze hun liefde en passie voor het eerst echt op elkaar loslaten, is er één die je nog wekenlang achtervolgt. Ze kussen en bijten, strelen en slaan. Hun liefde staat dicht bij haat, maar ze is wat ze is: reëel en ontzettend sterk. Net zoals de personages in de roman, blijven deze Cathy en Heathcliff nog wekenlang spoken.

 

Tegen die wilde natuurkrachten, die op de scène nog versterkt worden door twee enorme windturbines, is het voor de andere acteurs soms moeilijk opbotsen. Ze moeten zich schrap zetten om niet in het geweld te verdrinken, maar houden het hoofd toch mooi boven water. Zeker de rol van Cathy’s broer Patrick wordt door Fabian Jansen bijzonder geloofwaardig gespeeld. Zijn neergang in alcohol en zelfmedelijden is schrijnend om te zien. Daan van Dijsseldonk en Roos Van Vlaenderen hebben de ondankbare taak om de nevenpersonages Edgar en Isa te spelen, die de band tussen de protagonisten verstoren. Van Vlaenderen en Van Dijsseldonk plaatsen hun personages vrij dicht bij de tegenhangers uit het boek. Ze representeren onder hun tweeën de cultuur en hoe verfijnd die ook kan zijn, nu en dan wordt hij nu eenmaal door het natuurgeweld weggespoeld.

 

Het toeval wil dat ik afgelopen zomer Wuthering Heights nog eens uit het boekenrek heb gehaald. Toen viel het op dat de personages en hun onderlinge band een heel andere interpretatie kregen van de prille dertiger die ik nu ben, dan van de late tiener die ik was toen ik de roman voor het eerst las. De voorstelling biedt eenzelfde openheid tot interpretatie. Volgens je leeftijd, je levenservaring en visies zul je de personages uit Woeste Hoogten anders invullen en meer of minder begrip kunnen opbrengen voor wat ze doen. Daardoor maakt Artemis zijn belofte van ‘theater voor vele leeftijden’ meer dan waar. Het gaat niet zomaar om een jeugdvoorstelling die ook ‘best leuk’ is voor een volwassen publiek. Het is er een die echt op alle niveaus tot vele leeftijden spreekt en die dan ook in alle mogelijke zalen een plek moet kunnen krijgen.

 

Woeste hoogten, rusteloze zielen plaatst heel duidelijk het thema van de keuze op het voorplan. Cathy moet kiezen tussen twee mannen die ze allebei even hard lijkt nodig te hebben. Het accent wordt daardoor een tikje verlegd ten opzichte van de roman (die eind negentiende eeuw menige lezer schokte doordat hij meer dan één grens van de Victoriaanse maatschappij overstak). Dat de voorstelling deze kaart zo uitgesproken trekt, maakt haar erg relevant voor een hedendaags publiek. Is kiezen soms niet een van de moeilijkste dingen vandaag? Ook de multi-interpretabele persoonlijkheden en relaties op de scène dragen bij tot de soliditeit en gedenkwaardigheid van de adaptatie. Een voorstelling die mikt en keihard raakt. Het type is niet dik gezaaid, maar Woeste Hoogten is er alleszins eentje uit die categorie. 1 december 2009 © Theatermaggezien.be - Inez Minten

 

 

Als dit geen literatuur was dan was het een soap
Cathy en haar broer Patrick rennen uitgelaten over het toneel als zij kennismaken met hun adoptiebroer Heathcliff, die hun vader onaangekondigd mee naar huis heeft genor men. Hij krijgt er meteen hardhandig vaniangs, alsof hij voor hen niet meer is dan een straathond. Deze eerste scene tussen het drietal in Woeste Hoogten van Theater Artemis doet een beetje geexalteerd aan.

 

Maar al snel komt het natuurgeweld in Emily Bronte's roman Wuthering Heights meeslepend tot leven. Ruwe, houten vlonders met wapperende vitrages bieden een weids toneelbeeld. Met een geluidsdecor van tsjilpende vogels, krassende krekels en de huilende wind waant het publiek zich in de open lucht. Met de twee windturbines die over het toneel razenheb je de ideale setting voor een hartverscheurend liefdesdrama.

 

De Vlaamse Alejandra Theus speelt femme fatale Cathy als een wispelturige meid. Mooi is het samenspel met Joris Smit, die Heathcliff, een kwetsbare uitstraling geeft met een duistere kracht. Zo op het oog passen de twee totaal niet bij elkaar, maar hun hartstocht is geloofwaardig. Net zo levensecht als de liefde die Cathy deelt met de tweede man die zij het hoofd op hoi brengt, Edgar. Hij woont samen met zijn zus Isa in een chique landhuis verderop.

 

Als Woeste Hoogten geen literatuur zou zijn, was het een soap. Patrick wordt verliefd op Isa, die op haar beurt voor Heathcliff valt, zodat Patrick van verdriet aan de drank raakt. Heathcliff houdt zoals bekend al van Cathy, maar zij  verlaat hem voor een verstandshuwelijk met Edgar en dan verdwijnt Heathcliff jarenlang uit het zicht. Als hij weer terugkomt, rijk en razend succesvol, trouwt hij uit wraak met Isa en krijgt Cathy een zenuwinzinking. Op de achtergrond is gedurende de hele voorstelling een huishoudster aanwezig. Zij vouwt rustig de was op en brengt zo nu en dan de gemoederen tot bedaren.

 

Soms wordt er adembenemend mooi gespeeld, met afwisselend ingetogen acteerwerk en uitbundige emoties.  Geestig zijn de scenes waarin Fabian Jansen in de rol van Patrick dronken aan het redeneren slaat, met een baard van enkele dagen en een deken om de schouders. Alejandra Theus is heel ontroerend als Cathy wegkwijnt in haar bed en een voor een de vogelveren uit haar stuk gescheurde hoofdkussen bekijkt. Als zij sterft zijn de emoties van de andere personages weer net over de top.

 

Woeste Hoogten lijkt zich eerder voor een verfilming dan voor het theater te lenen. Toch lukt het Artemis om met de basisingredienten uit het boek de boog twee uur lang gespannen te houden in een gedurfde en schilderachtige voorstelling. 1 december 2009 © Trouw - Anita Twaalfhoven

 

 

Theater dat niet loslaat
Als een stel jonge puppies dartelen ze om elkaar heen. Patrick en Cathy zijn beste maatjes, maar niet voor lang meer. De verwilderde vondeling die hun vader mee naar huis neemt, zaait tweedracht: Heath­cliff, het nieuwe broertje. Patrick koestert direct een intense haat jegens de infiltrant ('We hoeven geen broer, we hebben al een broer'), Cathy raakt volledig in zijn ban. Op verzoek van regisseur Floor Huygen bewerkte Jeroen Olyslaegers Emily Brontë's klassieker Woeste Hoogten (1847) tot een twee uur durend toneelvoorstelling voor dertienplussers. En hoe. Wie denkt dat de negentiende-eeuwse familiegeschiedenis over passie en wraak niet te vertalen is naar theater voor jongeren, moet Woeste Hoogten, rusteloze zielen gaan zien, een coproductie van Theater Artemis en Theater Antigone.

 

Een decor van houten vlonders en twee reusachtige windturbines verbeeldt de ruige moors, waar Cathy (Alejandra Theus) en Heathcliff (Joris Smit) zich in een woeste choreografie, half worsteling, half vrijpartij, aan elkaar uitleveren. Hun wezens zijn één. Tegenover de ongetemdheid van Heathcliff staat de culturele verfijning van buurjongen Edgar. Als Cathy moet kiezen, kiest ze voor zijn wereld van porseleinen theeserviezen, daarmee Heathcliffs verzengende wraak over zich afroepend. 'Niet spelen maar zijn,' gromt hij haar toe als hij Cathy's spelletjes met de mannen om haar heen niet meer verdraagt. Dat is precies wat deze energieke cast van zes jonge acteurs doet: ze spelen niet dat zij de personages uit Brontë's wraaktragedie zijn, ze zíjn het.

 

Schitterend is Alejandra Theus als de wispelturige Cathy. Nu eens flemend, dan weer schmierend en jankend smijt ze haar emoties over de splinterige planken. Joris Smit zet met zijn fysieke spel een duistere, onheilspellende Heathcliff neer, terwijl Fabian Jansen overtuigt als de nurkse, zijn ellende verzuipende Patrick. Bij hun formidabele spel steken de overige acteurs wat bleekjes af, maar dat komt uitsluitend door het contrast: ook An Hackselmans, Daan van Dijsseldonk en Roos van Vlaenderen zijn gedenkwaardig als huishoudster Nelly, Edgar en zijn smachtende zusje Isa.

Een doodenkele keer is een voorstelling alleen maar goed. Geen wanklanken, geen tekortkomingen. Woeste Hoogten, rusteloze zielen is zo'n voorstelling. De fraaie tekstbewerking, de zorgvuldige regie, de overrompelende mise-en-scènes - dit is theater dat zich naar binnenvreet en niet meer loslaat. Dat dit niet alleen voor dertienjarigen geldt, mag duidelijk zijn. Gaat dat zien dus! 20 november 2009 © Het Parool - Joukje Akveld

 

 

De hoge tol van het volwassen worden
Hoofd en hart zijn zelden goeie partners, zeker niet in liefdeszaken. Artemis en Antigone voeren dat conflict nog eens helder op in Woeste Hoogten, naar Emily Brontë.

 

‘Maar ik wil ze allebei!' Actrice Alejandra Theus stampvoet en jengelt tegelijk, uit haar blik spreekt zowel pijn als verontwaardiging. Ze speelt Cathy, het hoofdpersonage van Woeste Hoogten. Haar tragiek is dat ze veiligheid vond bij haar rijke, verfijnde man Edgar, maar erg gehecht blijft aan Heathcliff, zo'n beetje de bosversie van Kurt Cobain. Cathy wil ze allebei, zo snuift ze in de schoot van de huishoudster en vervangmoeder Nelly (An Hackselmans). Daar heb je meteen de reden voor Artemis en Antigone om Brontës romanklassieker Wuthering Heights uit 1847 te laten bewerken voor jongeren. Kiezen is de hoge tol die je betaalt voor het volwassen leven.

 

De voorstelling begint met kinderlijke spelletjes tussen Cathy en haar broer Patrick (Fabian Jansen) en ontploft twee uur later in een botsing tussen irrationele driften en harde huwelijkswetten. Ongedwongen twee-eenheid is een illusie. Gelukkig is er meer dan liefde en volwassen worden. Plots verschijnt vooraan op scène de weinig apetijtelijke aanblik van een gekruisigd bloedkonijn, neergepoot door Heathcliff (Joris Smit). Het lilt nog na, maar is meer dan spektakeldrift. Ook twee windmachines en wat ruwe takkenbossen helpen recht doen aan alle mystieke natuurkracht bij Brontë, die schreef in de nasleep van de Romantiek, op de wip tussen duistere wildheid en maatschappelijke manieren.

 

Zoveel verlangen bij de regisseur Floor Huygen naar de tijd van Byron en Goethe lijkt anachronistisch. Maar die historische lading werkt, ook in de kostuums, veel beter dan in pakweg de filmactualisering van Suri Krishnamma van 2003, waarin Heathcliff een rockster wordt en Edgars zus Isa een slinkse studente. Het natuurgeweld in Woeste Hoogten voedt de oerstrijd tussen hart en hoofd. Zelden zie je zo helder hoe tragisch ingewikkeld die is. Die toon klinkt vooral aan het slot van Jeroen Olyslaegers' tekstbewerking, wanneer Heathcliff opduikt in een chique pak en met geld. Er volgt een massaduel zonder kogels, maar met uitgespeelde verleidingen en afdreigingen. Alle mannen willen Cathy, alle vrouwen vechten om Heathcliff. Plots valt de voorstelling terug op louter acteerspel, maar niet iedereen strijdt met de wapens van Theus. Haar speelse galopjes, haar dubbele mimiek: er zit verscheuring in alles wat ze doet. Woeste Hoogten gaat dan ook niet zozeer over de keuze tussen hoofd en hart, maar over de spijtige dwang van die keuze. Cathy wil beide jongens, en waarom ook niet? Een knoop van alle tijden. 13 november 2009 © De Standaard - Wouter Hillaert

 

 

Verbeelding krijgt alle ruimte in Woeste hoogten Zou de omgeving waarin Cathy, Patrick en Heathcliff opgroeien zijn weerslag hebben op hun karakters? Emily Brontë, de schrijfster van Woeste Hoogten, plaatst hen in een onherbergzaam gebied waar het altijd waait. In de enscenering van dit boek staan twee ventilatoren aan weerszijden van het toneel, zodat op woeste hoogtepunten ook het publiek de wind en pluizen om zich heen voelt waaien. Dit vraagt van de spelers een onuitputtelijke energie, die ze niet allemaal op kunnen brengen.


De natuur waarin een tragische liefdesgeschiedenis plaats vindt, is één van de belangrijkste elementen in de roman van Brontë. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in de toneelbewerking veel aandacht wordt besteed aan de ruimte. Het geluidsdecor ontworpen door Florentijn Boddendijk en Remco de Jong, laat afwisselend vogels en huilende wind horen. De speelvloer bestaat uit houten plateaus van verschillende hoogtes. Het decor van Michiel Van Cauwelaert ontbeert schoonheid, maar is wel doeltreffend. Het meest van alles reflecteert echter de ongebreidelde energie van Alejandra Theus de onvoorspelbare natuur. Theus speelt de bokkige Cathy, die alles en iedereen manipuleert met haar buien. Wanneer haar vader een vondeling mee naar huis neemt, herkent ze in hem een zielsverwant. Heathcliff nestelt zich diep in haar, maar ze trouwt met zijn tegenpool: een bedachtzame, verfijnde man. Ze hoopt hen allebei bij zich te houden. Heathcliff voelt zich verstoten en besluit wraak te nemen.


Theater Artemis heeft de handen ineengeslagen met theaterproductiehuis Antigone voor de toneelbewerking van ‘Woeste Hoogten’. Artemis greep al eerder naar romans om theater te maken voor een publiek van 13 jaar en ouder. Jeroen Olyslaegers schreef de tekst met een focus op de rusteloze zielen van de hoofdpersonen. Herkenbaar voor jonge en oude verliefden. In zijn bewerking gaat de natuur de confrontatie aan met de cultuur. Beide mannen representeren één ervan. Cathy moet daartussen kiezen, een voor haar onmogelijke taak met alle noodlottige gevolgen van dien.


Ook in de enscenering is veel aandacht voor het oncontroleerbare en ondoorgrondelijke: de magie van een onherbergzaam landschap. Op de twee belangrijkste momenten in de voorstelling gaan de ventilatoren aan om Cathy van de waarheid te doordringen. Heathcliff speelt daarbij een belangrijke rol. Hij leert haar niet voortdurend een spelletje te spelen, maar echte gevoelens binnen te laten. Cathy raakt hierdoor vervreemd van haar omgeving, haar broer en haar echtgenoot.


Woeste Hoogten is een succesvolle voorstelling voor alle leeftijden. Met de sterke openingsscène tussen Theus en Fabian Jansen, die fantasierijke spelletjes spelen, krijgt de verbeelding meteen alle ruimte. Toch rammelt de voorstelling hier en daar. Soms zijn de acteurs iets te ongecontroleerd en met name het verschil in spelkwaliteit irriteert. De gebeurtenissen volgen elkaar snel op, waardoor Roos Van Vlaenderen en Daan van Dijsseldonk nauwelijks de ruimte krijgen om hun karakters uit te spelen. Joris Smit, die Heathcliff speelt, An Hackselmans en met name Fabian Jansen hebben daar minder moeite mee. Door hun beheersing van lichaam en stem hebben zij aan een enkel moment of woord genoeg om naast de wervelende Theus waardevolle tegenspelers te zijn. 12 november 2009 © Theatercentraal.nl - Judith Blankenberg



Woeste hoogten

Soms vraagt ondergetekende zich af: waarom ga ik naar het theater? Na het beleven (let op voorgaand woord) van de voorstelling Woeste hoogten, een coproductie van theater Artemis en Antigone, verdwijnt deze gedachte voor lange tijd uit mijn hoofd. Zeker weten. De goesting zit er terug dik in, en dan moest dat nog gebeuren via een jeugdtheaterstuk, bizar!

 

Bij het vernemen dat Emily Brontë's Wuthering Heights nog eens op de planken zou gezet worden, werd ik eerder geprikkeld door de naam van de auteur. Jeroen Olyslaegers, de man achter een stuk als Diep in de aarde, dieper in uw gat, aan de slag met een epos uit 1847, dat roept vragen op.  Eerste vaststelling na het vallen van het doek, een schot in de roos voor de schrijver. Hij reduceerde, nam op momenten weliswaar een loopje met de oorspronkelijke verhaallijn, maar behield toch de essentie van het boek, namelijk, wraak en passie.

 

Cathy (Alejandra Theus) en haar broer Patrick (Fabian Jansen) wonen op een afgelegen boerderij. Alles peis en vree tot vader een jonge zwerver mee naar huis brengt. Hij noemt hem Heathcliff (Joris Smit). Patrick haat zijn nieuwe broer onmiddellijk en pest hem ongenadig terwijl Cathy zich meer aangetrokken voelt tot de vondeling. Samen beleven Cathy en Heathcliff magische momenten op de Woeste Hoogten, waarbij de natuur de inspiratiebron is. Maar kinderen worden ouder en Cathy wordt verliefd op Edgar (Daan Van Dijsseldonk).  Heathcliff voelt zich verstoten en neemt de benen. Zijn mysterieuze verdwijning verscheurt Cathy, maar ze krijgt toch de kracht hem uit haar leven te bannen. Desastreus zijn de gevolgen wanneer Heathcliff terugkeert. Hij oogt mooi, is inmiddels steenrijk geworden en wil maar een ding, wraak.

 

Cathy en hij waren een paar, dat moet en zal terug een feit worden, koste wat kost. Op het podium gaat het er woest aan toe, om de titel schatplichtig te blijven. Naturalistisch, dynamisch en passioneel zijn de termen die de lading dekken van de acteerprestaties.  De ganse ploeg presteert tot in het kleinste detail fenomenaal. Hun gelaatsuitdrukkingen spreken boekdelen. De voorstelling kan je gerust meermaals bijwonen. Telkens zal je nieuwe zaken ontdekken, regisseur Floor Huygen ging duidelijk niet over een nacht ijs, dat merk je aan ieder uitgewerkt detail met als voorbeeld de natuurgeluiden. Ik geef toe, bij afloop voelde ik me wat uit het lood geslagen, zo een beetje of ik had net een windhoos getrotseerd. Dit laatste mag dan ook letterlijk genomen worden en wil je weten wat ik daar mee bedoel… RUN FOR TICKETS!

 

Onze afsluiter: De belangrijkste ingrediënten die een goed theaterstuk nodig heeft zijn een sterk verhaal en een krachtige vertolking. Als decor, belichting en rekwisieten hieraan nog een meerwaarde kunnen aan toevoegen dan wordt het echt feest. Woeste Hoogten bezorgde mij dit ontegensprekelijk. 10 november 2009 © ATV - Swa Van de Brul


 



••• Van alle helden uit de Engelse literatuur is Heathcliff, uit Emily Brontë's Wuthering Heights (Woeste Hoogten) de aantrekkelijkste. Raadselachtiger dan de tuttige Mr. Darcy, rancuneuzer nog dan de ijdele Dorian Gray. Heathcliff loopt over van de passie. En dat was nog geen vies woord in 1847, toen de roman verscheen.
„Kwel me niet tot ik even krankzinnig word als jij!" Heathcliff mag graag dit soort diepzinnigheden uitbrullen. Kom daar nog maar eens om. Jeroen Olyslaegers, die Woeste Hoogten voor Theater Artemis bewerkte voor dertien jaar en ouder, is gelukkig dicht bij de oorspronkelijke, romantische tekst gebleven. Een enkele moderne one-liner daargelaten: „Als het over tijdverdrijf gaat, dient een man een verscheurende keuze te maken tussen een hobby en een verslaving."

 

Zo bijna allesoverheersend als de passie is bij Brontë, zo afwezig is die in de liefde tussen de toneel-Heathcliff (Joris Smit) en de toneel-Cathy (Alejandra Theus). Ja, ze verklaren elkaar de liefde, als het moet zelfs door elkaar in het
gezicht te slaan of elkaar aan de haren te trekken - echt fysiek toneel is dit - maar voelen doen we het niet. Een klein beetje komt dat misschien doordat Smit geen grote donkere oerman is, maar een kleinere, hoogblonde acteur. Alejandra Theus is wel een prachtige Cathy: heerlijk wispeltung en jonglerend met de mannelijke aandacht.
Theus heeft een prettige Vlaamse tongval, wat Cathy een nieuwe dimensie geeft. Zoals ook het pakje Marlboro lights op de vloer lekker vervreemdend werkt, en de mededeling van verschoppeling Heathcliff - stinkend rijk na drie jaar weergekeerd - dat hij „geluk heeft gehad op de beurs".

 

Eigenlijk is het enige moment van ontroering de ontboezeming van Cathy aan Nelly, de meid. Cathy houdt zielsveel van Heathcliff, maar kan niet met hem trouwen omdat hij 'een dier' is. Daarom kiest ze voor de keurige Edgar. Die scene speelt Theus aandoenlijk mooi. In Brontë's Wuthering Heights is de sfeer ongeevenaard beklemmend en
verstikkend. En het is altijd turbulent weer op de heide van Yorkshire. Zet dat maar eens neer op een podium in een modern theater. Deels is het de decorontwerpers en aanverwanten gelukt. Aan weerszijden van het podium staan twee indrukwekkende ventilatoren, ze zien eruit als kieine vliegtuigmotoren. Als die aangaan kunnen Cathy en haar lief bijna tegen de wind leunen zonder om te vallen. Voeg daarbij veren, aarde, sigarettenrook (tip voor caferokers: word acteur), en het smerigste rekwisiet van 2009, een opengereten haas, en het wordt ook voor de bezoeker adembenemend. In de goede zin van het woord, dat toch wel. 7 november 2009 © NRC Handelsblad - Elisabeth Heiikoop 

 

 

KNACK :: Kussen of bijten? ( * * * * )
De mooiste liefdesscènes beleeft u vandaag - en dit kan wat vreemd klinken - in het jeugdtheater. Meer bepaald in Woeste hoogten, rusteloze zielen. Auteur Jeroen Olyslaegers liet zich inspireren door Emily's Brontë's Wuthering Heights en mikte vervolgens een van zijn meest passionele, scherpe en vernuftig opgebouwde theaterteksten in de mailbox van regisseuse Floor Huygen.

 Heet repertoire

Huygen is de artistieke leidster van het Nederlandse theatergezelschap Theater Artemis dat er al sinds zijn ontstaan in 1990 een punt van maakt om het (jeugd)theaterrepertoire op een kwalitatief hoogstaande manier te vergroten. Het was in dit huis dat de befaamde theaterauteur Pauline Mol (die tot 1998 de artistieke leidster was van dit gezelschap) haar meesterwerken voor een jonger publiek schreef. Ook op de pen van Olyslaegers lijkt dit huis een uitermate gunstige invloed te hebben. Enkele jaren geleden bewerkte hij Cervantes' El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha tot het avondvullende familietheaterstuk Don Quichote en zijnen ijzeren wil (2006 - 2007). Daarin voerde hij een auteur op aan wiens fantasie Don Quichote ontsnapt. Het leverde een boeiende tekst en voorstelling op - met een sterke Bert Luppes in de titelrol - die de actualiteitswaarde van Cervantes' idealistische verhaal onderstreepte. En meteen had Olyslaegers zijn jeugdtheaterdebuut zonder noemenswaardige kleerscheuren overleefd. Op naar de volgende uitdaging, moet men op het premièrefeestje achteraf gedacht hebben...

 

Zo gedacht, zo gedaan. Anno 2009 heeft Olyslaegers zich in opdracht van dit Nederlandse theaterhuis vastgebeten in het meesterwerk van Brontë. In Wuthering Heights (1847) beschrijft de Britse schrijfster op een meesterlijke manier het verlangen naar een onmogelijke liefde en de zielsverbondenheid die twee mensen voor elkaar kunnen voelen, ook al staat de realiteit het beleven van hun liefde in de weg. Een kolfje naar de hand van Olyslaegers, zo blijkt. Met zijn uitgedokterde bewerking Woeste Hoogten, rusteloze zielen levert hij een machtig mooi theaterstuk waarin natuur en cultuur strijden om de liefde. Theatergenot voor iedereen vanaf 13 jaar

 

Dat is ook de leeftijd van de personages wanneer de ganse passiemolen aangezwengeld wordt. Broer en zus Patrick en Cathy wachten spelend op de komst van hun vader. Papa heeft een verrassing mee voor zijn kroost: een extra broertje. Eerst wordt Heathcliff als een hond behandeld maar langzamerhand ontpopt de mysterieuze jongen zich tot het zielsmaatje van Cathy. Wanneer de vader sterft, vlucht Heathcliff weg. De rust lijkt weergekeerd. Patrick kwijnt weg en vlucht in drank en gokspelen. Cathy trouwt met de welgestelde Edgar en uit zich als kunstenares. Kunstenares van tekeningen waarin haar passionele momenten met Heathcliff te zien zijn... Wanneer Heathcliff terug ten tonele verschijnt, barst de bom in Cathy's ziel. Kiest ze voor de oerliefde die ze voelt voor Heathcliff of voor de gedistingeerde genegenheid die ze voelt voor Edgar? Natuur of cultuur?

 Vlammend theater

De uitgebeende, vrij sober geschreven tekst is een strakke partituur voor de regisseur en de spelers. Olyslaegers hanteert een taal die mee de emoties van de hoofdpersonages vertolkt: een taal van ingehouden passie. Zijn woorden lijken hitsige veulens in een strak tuig. Regisseuse Floor Huygen is er verdraaid goed in geslaagd om Olyslaegers partituur in adembenemend theater om te zetten. Scène na scène zet ze zo sober mogelijk op de planken. De eenvoud van haar regie benadrukt het innerlijke liefdesvuur waarmee de personages over de scène denderen. Met dank aan de onverschrokkenheid en de overgave van haar acteursploeg.

 

Alejandra Theus (Cathy) start de voorstelling op een ietwat makke manier maar overrompelt gaandeweg door de kracht waarmee ze de verscheurdheid en de liefdesdrang van haar personage vertolkt. Een van de meest indrukwekkende scènes is de liefdesscène waarin Heathcliff en Cathy voor het eerst elkaars lichaam proeven. Die scène is van een intensiteit en kracht waar Brad Pitt, Angelina Jolie en meer van dergelijke professionele Hollywoodlovers een puntje aan kunnen zuigen. Het lijkt alsof de personages niet kunnen kiezen tussen strelen of slaan en kussen of bijten. Dus smijten ze mekaar om elkaar dan weer op te rapen. Ze strelen mekaar om het volgende moment de andere een dreun te geven. Ze raken in elkaar verstrikt, bijten, klauwen, duwen, trekken en worden uiteindelijk een groots, hijgend maar ook verboden lijf. Hun lichamen vormen een groots genietend wezen waar het menselijke haast verdreven is door een dierlijke, bovenaardse liefdesvonk.

 Stormachtig liefdeshol

Die imponerende spelprestaties worden door het ruwe decor van Michiel Van Cauwelaert geschraagd. De scenografie bestaat uit een indrukwekkende vloer van oude planken die al een gans leven in zich dragen. Het decor lijkt op het verweerde dek van een schip. Een schip dat de woeste liefdeszeeën bevaart? De windmolens aan beide zijden van de scène worden niet zomaar ingezet om wat wind op woeste hoogten te produceren. De wind vertolkt de storm die zich in een naar liefde snakkende ziel ontwikkelt.

 

In het kader van het repertoiredebat dat momenteel woedt in Vlaanderen: gelieve u naar deze voorstelling te begeven en te ervaren hoe men hier repertoire genereert en met verve ensceneert. Men stijgt naar 'woeste hoogten' en maakt van de toeschouwers rusteloze zielen die verlangen naar meer van dergelijk toptheater. Theater waarin auteurs en regisseurs het beste in elkaar naar boven halen en daar vervolgens hun spelersploeg mee prikkelen die op hun beurt ongekende hoogten bereikt met hun spelniveau. Waarop wacht u om in te schepen en die Woeste Hoogten te bevaren? 4 november 2009 ©  KNACK - Els Van Steenberghe

 

 

8Weekly :: Iedereen z'n eigen voorstelling
Theater Artemis doet al een paar jaar zijn stinkende best om het predicaat jeugdtheater op te rekken. In hun ogen is hun werk namelijk niet alleen voor kinderen, maar ook voor volwassenen zeer de moeite waard - een twintiger of vijftiger is immers ook 8 of 12 plus en houdt zich nog steeds bezig met menselijke verhoudingen, een terugkerend thema in het werk van Floor Huygen en de haren. Ultieme poging: een bewerking van de oerromantische klassieker Woeste Hoogten van twee uur en tien minuten.

 

Hoewel Huygen voor complex werk haar hand niet omdraait, is ze niet in de valkuil gestapt de veelheid van het origineel op de planken te willen zetten. De bewerking die ze samen met schrijver Jeroen Olyslaegers maakte, laat een aantal personages uit het boek buiten beschouwing en bovendien een flink stuk van de geschiedenis, namelijk die na de dood van Catherine. Het is niet langer een raamvertelling waarin de nieuwe bewoner het door huishoudster Nelly vertelde verhaal optekent en doorvertelt aan de lezer, maar een chronologisch verhaal dat zich afspeelt in het heden en waarin Nelly af en toe een stuk 'vooruit zapt' als de gebeurtenissen niet van wezenlijk belang zijn voor wat het gezelschap de toeschouwer wil laten zien. Er blijft meer dan genoeg over om te genieten - en te gruwen.

 

De versie van Artemis zoomt net als het boek in op de relatie tussen Heathcliff, de door vader 'gevonden' wilde jongen, en Catherine, de vrolijke dochter des huizes. Het keurige meisje is gebiologeerd door dat gekke natuurmens dat haar meesleurt de wildernis in en voorspellingen doet met takjes en veertjes. Er ontwikkelt zich, tot grote frustratie van broer Patrick (in het boek onuitsprekelijk Hindley) een bijzondere verliefdheid. Hun zielen zijn één. Althans: dat beweert Heathcliff, die heel serieus is over dit soort zaken, in tegenstelling tot Catherine, die het toch meer als een spelletje lijkt te zien.

Wolf in schaapskleren

Als Catherine gebeten wordt door een hond en verzorgd wordt door haar vrienden Edgar en Isa verwijderen Heathcliff en zij zich van elkaar. Als de wilde jongen haar ook nog tegen hulp Nelly hoort vertellen dat zij de intellectueel Edgar boven hem verkiest, loopt hij weg. Drie jaar later komt de ongelikte beer terug als een gelikt mannetje, rijk en succesvol en zet deze wolf in schaapskleren alle relaties rondom Woeste Hoogte op scherp, met alle pijnlijke gevolgen van dien. Dit alles prachtig gespeeld door een jong, talentvol ensemble dat zowel de grote als de kleine momenten, zowel de grappige als de serieuze overtuigend en meeslepend neerzet. In een voor Artemis' begrippen eenvoudig decor van planken vloeren en een groot gordijn en met een minimum aan geluidseffecten; dat biedt een goed tegenwicht tegen de complexiteit van het stuk én alle ruimte voor de spelersgroep. De focus op de relatie van de jonge mensen, de 'versimpeling' van het origineel en de functionele mix van moderne en archaïsche taal maken dat het stuk ook te volgen is voor pubers. Jonge mensen die op het punt staan hun eerste kalverliefde te ontmoeten en, wie weet, ervan dromen ooit zo'n verzengende passie mee te maken als die tussen Heathcliff en Catherine. Of inmiddels misschien wel droomden, want ze krijgen in de twee uur die het stuk duurt genoeg mee om over na te denken. Net als hun vaders en moeders, die al wat stapjes verder in het leven staan.

Paradoxaal ideaalbeeld

Woeste Hoogte is het ideale stuk voor Artemis om zijn punt te maken. Want zat het boek boordevol thema's en was het voor veel interpretaties vatbaar, ook de voorstelling is dat. Iedereen ziet met Woeste Hoogten z'n eigen voorstelling. Hoe je zelf toen, nu of straks tegen de liefde en het leven aankijkt, wat je op dat gebied zelf hebt of zult ervaren, speelt een grote rol in hoe je er tegenaan kijkt. Kies je voor de liefde of wordt die voor je gekozen? In het geval van Catherine: ga je voor de wilde natuur of de beschaafde intelligentie, voor risico of voor zekerheid, voor hart of voor hoofd? En ook: wat is echte liefde, wanneer ben je oprecht, wanneer speel je een spel? Is iemand een rotzak als hij kwaaie dingen doet omdat hij tot in het diepst van zijn ziel gekwetst is? Is iemand slecht als ze kiest voor een veilig bestaan? En maak je jezelf niet gek als je blijft verlangen naar dat wat je niet hebt? Is het niet beter voor hoofd én hart om een compromis te zoeken in je vrijwel altijd paradoxale ideaalbeeld? En zou je toch niet soms moeten luisteren naar wat mensen die je liefhebben daarover te vertellen hebben, zeker als je zelf de afstand niet kunt nemen? Niet de antwoorden, maar de vragen staan centraal in dit oude, maar nogal altijd krachtige, universele verhaal over de liefde. 3 november 2009 © 8Weekly - Moon Saris

 

 

De Morgen :: Artemis blaast Emily Brontës Woeste hoogten nieuw leven in (***)
Woeste Hoogten, zeldzame laagtes
Kan je de jeugd van vandaag nog boeien met negentiende-eeuwse liefdesperikelen? Kan je van Emily Brontës klassieker Woeste Hoogten (1847) meer maken dan louter het zoveelste kostuumdrama? Theater Artemis bewijst in deze coproductie met Theater Antigone van wel. Woeste hoogten, rusteloze zielen (13+) boogt daarvoor op een knappe tekst(reductie) van Jeroen Olyslaegers, een sfeervolle regie en fel acteerspel. Heathcliff is like the wind, en Catherine vrijt en wrikt zich eruit los.

 Eenvoud troef op de scène bij Artemis

Een fijnmazig gordijn dat kan worden open- en dichtgeschoven en enkele schots en scheve houten paletten. Meer heeft theater niet nodig om de verbeelding tot leven te wekken. Gelijk kinderen op de zolder verhaaltjes naspelen.
Op die paletten, daar zijn de woeste hoogten gelegen waar Catherine tal van avonturen beleeft samen met de weesjongen Heathcliff. Dat zint Patrick, Catherines broer en tot voor kort haar speelkameraadje, allerminst. Een dolle hond, zo noemt Patrick Heathcliff. Een wildebras met het uiterlijk van een zigeuner, zo omschrijft Brontë hem.
De blonde, iele verschijning van acteur Joris Smit gelijkt er allerminst op, maar als hij met een houten stok gelijk een capoeiradanser in het rond zwiept komt de sater van het woud onmiddellijk naar boven. Niet dat hij als Heathcliff geen weerwerk krijgt van de zo mogelijk nog grotere force van Catherine - geen frèle verschijning maar in de vertolking van Alejandra Theus een brok energie die alle aandacht naar zich toezuigt, die van het publiek, en ook die van Edgar.

Woeste hoogten, rusteloze zielen, een bewerking van Emily Brontës klassieker, vertelt het universele verhaal van de verscheurende liefde

Buurjongen Edgar (Daan van Dijsseldonk) is alles wat Heathcliff niet is: verfijnd, rijk en van goeden huize. Catherine ziet zich gewrongen in een keuze tussen cultuur en natuur maar wil ze allebei en alletwee dié mannen. Twee grote ventilators aan weerszijden van de scène doen de grote romantische gevoelens opwellen, samen met het eiderdons en de herfstbladeren. Van puber tot gepensioneerde: er is geen verhaal dat ZO bekend en universeel is als dat van de verscheurende liefde en dat is ook de grote kracht van deze voorstelling, die zich uitstrekt over de leeftijdsgrenzen heen.

Krachtdadig, soms wijfelend


Schrijver Jeroen Olyslaegers bewerkte Brontës klassieker op vraag van regisseur Floor Huygen. Beiden hebben duidelijk elk hun visie op het verhaal en die tweespalt laat zich nog voelen op scène. Focust het eerste deel voornamelijk op Huygens fascinatie voor de tegenstelling tussen cultuur en natuur met een weids sfeerpalet aan geluid en beeld, dan wordt daarna overgegaan op het psychologisch huiskamerdrama dat Olyslaegers er bijna Ibsen-gewijs van maakt. Olyslaegers focust vooral op het eerste deel van het boek, de uitwaaierende verhaallijnen (vooral het tweede deel van het boek) laat hij slim genoeg in enkele lijnen samenvatten door de meid Nelly. An Hackselmans vertolkt deze subtiel, tegelijk grappig relativerend, maar ook als een soort visionaire heks. Olyslaegers ingedikte versie alsook de acteerprestaties maken van Brontës verhaal een brok dynamiek. De wilde liefdesdansgevechten tussen Theus en Smit en de dronken steeds zieliger wordende broersfiguur (Fabian Jansen) voorop. Enkel de matte vertolking van Roos van Vlaenderen als Cathy's schoonzus Isa , ontgoochelt. Dat strekt zich ook uit naar het slot van de voorstelling: de rek raakt eruit, het feitelijke drama (niet Catherines dood wel haar noodlottige niet-keuze) is allang gepasseerd. Dan rest enkel nog de obligate tearjerkerscène met een muziekje, maar daarvoor hebben we Vitaya al. 30 oktober 2009 © De Morgen - Liv Laveyne

 

 

de Volkskrant :: Ongetemde hartstocht in het schemerduister (***)
De verlaten heidevlakten van de Woeste Hoogten uit de beroemde Engelse roman Wuthering Heights van Emily Brontë bestaan slechts uit vlonders, de hofstede uit wapperende vitrage. Maar woest gaat het er wel aan toe. Cathy en Heathcliff smakken elkaar tegen kale plankieren. Ze vieren hun ongetemde hartstocht, al mag dat slechts in schemerduister. Ze verbeelden zich nimf te zijn en sater, wezens met eenzelfde wilde inborst van wie de verbintenis lijkt gesmeed in hemel en hei.

 

Theater Artemis heeft met het Vlaamse Theater Antigone de dappere poging ondernomen de dikke klassieker vrijmoedig te bewerken tot twee uur toneel voor publiek vanaf 13 jaar. Het aantal personages is gereduceerd tot zes: Patrick en Cathy (broer en zus), de vondeling Heathcliff die het tweetal door hun vader in hun maag krijgt
gesplitst, huishoudster Nelly en hun vrienden uit het dal, Edgar en zijn zus Isa. Nelly krijgt tevens de rol van verteller. Zij houdt zich in haar commentaar op de vlakte. Als zij meer op het publiek gaat spelen, word je als toeschouwer sneller het verhaal meegezogen. Nu komt de reuring vooral van actrice Alejandra Theus, die tussen twee windmachines een zinnelijke Catherine neerzet. In het eerste deel krijgt ze speels tegenspel van een rauwe Fabian Jansen als boertige Patrick. In het tweede deel treft ze de rijke beheerste Edgar (Daan van Dijsseldonk) als echtgenoot. De slanke blonde Joris Smit als ongeciviliseerde Heathcliff gaat slinks om met zijn verholen woeste inborst. Niemand is sympathiek in deze regie van Floor Huygen. Dat maakt de voorstelling zwaarmoedig maar ook vreemd fascinerend. Zoals het boek. 30 oktober 2009 © Volkskrant - Annette Embrechts

 

 

Woeste Hoogten, rusteloze zielen mag minder woest en rusteloos
In 1847 kwam de eerste versie van het enige boek uit dat Emily Brontë ooit heeft geschreven: Woeste Hoogten, oorspronkelijk Wuthering Heights. Het boek is meerdere keren verfilmd en bewerkt voor het theater. Vanaf 24 oktober kan daar een nieuwe uitvoering aan worden toegevoegd. Theater Artemis heeft er in samenwerking met theater Antigone een toneelstuk van gemaakt voor een publiek vanaf 13 jaar. Gedurfd, zoals ze het zelf promoten, is dat zeker. Maar of die durf positief of negatief kan worden opgevat, is minder duidelijk.

 …Woeste Hoogten?


Woeste Hoogten slaat op de naam van het gebied waar het stuk zich afspeelt. Daar wonen en spelen Cathy en haar broer Patrick. Het spelen wordt echter beëindigd wanneer hun ouders een straatjongetje, Heathcliff, adopteren. Deze beestachtige jongen wordt hevig verliefd op Cathy, die steeds meer met hem optrekt. Hij is verscheurd van verdriet wanneer zij met Edgar trouwt, een verfijnde en rijke man. Heathcliff loopt weg en komt een aantal jaren later steenrijk, aantrekkelijk en sterker dan ooit terug. Dan begint de ellende pas goed!

 Afschuwelijk, maar niet slecht


Ellendig is het gevoel dat je aan het toneelstuk overhoudt, maar dit is de bedoeling. Het oorspronkelijke boek ademt een gevoel van misère uit en dat hebben ze goed weten over te brengen. Hoofdpersonen worden veel door andere acteurs in het rond gesmeten en dit doen ze overtuigend. Sowieso wordt de hele tijd op zeer hoog niveau gespeeld. Alles is goed verstaanbaar en zelfs dreiging wordt natuurlijk uitgestraald. Ook de sfeervolle belichting laat je in de emoties van Cathy en de anderen mee voelen, zelfs in die van de schepper van het verhaal. In dit opzicht is het zeker een geslaagd stuk.

 Een grote steen

Als je echter in gedachten houdt dat je onderdeel van het bedoelde publiek bent op de leeftijd van dertien jaar, is met zekerheid vast te stellen dat men de plank met meters heeft gemist. Het geheel wordt na afloop een grote steen waarmee je zeult: zwaar, niet doordringbaar en je weet ook echt niet wat je er mee aan moet. Inderdaad, het gevoel is goed overgebracht, maar dat komt deels door de ellendigheid die je voelt in je hoofd omdat je het toneelstuk niet snapt. Artemis lijkt een beetje te zijn vergeten dat maar een paar mensen meerdere keren naar het stuk komen kijken en hebben het daarom te vaag gemaakt. Volwassen, gerijpte mensen kunnen er misschien wel de vinger op leggen, maar voor jongeren blijft het idee achter de doeken een half mysterie.

 De volgende alstublieft…

Dat is jammer. De zes spelers gebruiken soms vage, bijna clichématige zinnen als ‘Hij is meer mezelf dan ik ben.’ Deze zweverige uitspraken onderscheiden zich niet van zinnen die gebruikt worden door een dozijn waardeloze amateurschappen. Door het totaalplaatje wat simpeler te houden, zou de impact van het stuk veel groter kunnen zijn. Niet bepaald een moet-je-heen dus, maar de gezelschappen zijn ook niet ten dode opgeschreven.
29 oktober 2009 © Deadline.nl - Ykwinno Hensen

 

 

Brabants Dagblad :: Vrijen, vechten en vonken in Woeste Hoogten
Een liefdespaar waar de vonken van afspatten, vormen Alejandra Theus en Joris Smit in Woeste Hoogten van Theater Artemis uit Den Bosch en Theater Antigone uit Kortrijk. Zaterdagavond ging deze bijzondere toneelbewerking van de klassieker van Emily Brontë in première in de Verkadefabriek in Den Bosch. Een voorstelling voor mensen vanaf dertien jaar, waarin het kale, ruwe podium, windmachines en natuurgeluiden de ruigheid van het verhaal extra voelbaar maken.

 

Woeste Hoogten (1848) gaat over veel meer dan een verzengende en hopeloze liefde. Zo is daar de band tussen broer Patrick en zus Catherine (Cathy), die verstoord raakt door de komst van pleegbroer Heathcliff. En de relatie tussen vader en zoon, die bekoelt doordat Patrick het zijn vader niet kan vergeven dat hij die indringer heeft meegenomen. Een daad uit medeleven leidt zo tot een grotesk familiedrama, dat doorwerkt tot in de derde generatie. En dan zijn er nog de tegenstellingen tussen natuur en cultuur, het bovennatuurlijke en de pesterijen die Heathcliff moet ondergaan en die uiteindelijk leiden tot diens ongetemde wraakzucht. Het belangrijkste thema in deze theaterbewerking is de keuze die Cathy moet maken tussen twee mannen, die haar verscheurt en ziek maakt.

 

Het getuigt van moed al deze stof te willen persen in een toneelstuk van dik twee uur. Tekstschrijver Jeroen Olyslaegers speelde het klaar zonder de roman van Brontë onderuit te halen. Hij bracht het aantal rollen terug tot zes en vatte het hele tweede deel van het boek samen in enkele regels van de dienstmeid Nelly. Een slot dat alles in het verhaal mooi op zijn plaats laat vallen. De doordachte regie van Floor Huygen maakte er ook echt een indrukwekkende belevenis van, waarin de hoofdlijnen van de roman goed tot hun recht komen. De liefde tussen Cathy en Heathcliff is er een van uitersten. Momenten van tederheid monden uit in woeste stoeipartijen, waarin elk onderscheid tussen vrijen en vechten wegvalt. Theus is een weergaloze Cathy, die alle registers bespeelt tussen flemen en vleien, vlammen en hysterie. Smit geeft haar als Heathcliff krachtig partij. Fabian Jansen is een heerlijk verongelijkte en boze Patrick. Bij al dit vuurwerk zijn de rollen van broer Edgar (Daan van Dijsseldonk) en zus Isa (Roos van Vlaenderen) bijna ondankbaar, al kwijten zij zich goed van hun taak. 26 oktober 2009 © Brabants Dagblad - Mieske van Eck

venster slepen
venster slepen


Verkadefabriek, Den Bosch
Verkadefabriek, Den Bosch

 Follow TheaterArtemis on Twitter

  

ARTEMIS IN MOLDAVIË

"Middagwandelingetje met klas kleurige dametjes, juffertjes en meiden. De vrouwen hier zijn door een ringetje te halen! Wij voelen ons er maar slonzig bij afsteken hoor."


 


 

Voorstellingen Theater Artemis Nieuws Verdieping Beeld & geluid Praktisch Reacties Informeer mij Home